Nakit dönüşüm süresi, alacak yaşlandırması ve stok devir hızıyla bayinin finansman maliyetini nasıl düşüreceği; 12 milyon ₺'lik ciro örneği.
Bilişim ürünlerinde bayinin kârı çoğu zaman satış marjıyla değil, stok ve alacak yönetimiyle kaybolur. Yüzde 12 brüt marjla çalışan bir bayi, ürünleri 90 gün rafta bekletirse finansman maliyeti marjının tamamını yiyebilir. İşte nakit akışını koruyan beş pratik kural.
1. Nakit dönüşüm süresini hesaplayın
Nakit dönüşüm süresi = stokta kalma gün sayısı + tahsilat süresi - tedarikçiye ödeme vadesi. Örneğin ürünler ortalama 45 gün stokta kalıyor, müşterilerden tahsilat 60 gün sürüyor, distribütöre vade 30 gün ise nakit dönüşüm süresi 75 gündür. Yıllık cirosu 12 milyon ₺ olan bayi için bu, günlük yaklaşık 32.900 ₺ ciro ile 2,47 milyon ₺ işletme sermayesi demektir.
2. Stoğu "projeye göre" tutun
Sunucu, güvenlik duvarı ve üst segment dizüstü gibi yüksek tutarlı ürünleri stoğa almak yerine sipariş üzerine çalışın. Distribütör stoğunun canlı görünmesi ve 24 saatte sevkiyat, bayinin "stoğu bende yok ama yarın elimde" diyebilmesini sağlar. Hızlı dönen ürünlerde (kablosuz set, monitör, toner) küçük bir güvenlik stoğu yeterlidir.
3. Alacak yaşlandırmasını haftalık izleyin
30, 60 ve 90 günü aşan alacakları listeleyin. 60 günü aşan alacakların tahsilat olasılığı hızla düşer. Büyük müşterilerde kısmi peşinat, çek yerine havale ve vade başlangıcının teslimat/kurulum tarihi olması gibi şartları baştan sözleşmeye yazın.
4. Vade ve iskonto arasında seçim yapın
Distribütörden 60 gün vadeli almak yerine peşin ödeyip yüzde 2 - 3 iskonto almak, aylık finansman maliyetiniz yüzde 3,5 ise mantıksızdır; çünkü iki aylık vade farkı yaklaşık yüzde 7'ye denk gelir. Kendi finansman maliyetinizi bilin ve vade/iskonto kararlarını buna göre verin.
5. Stok devir hızını artırın
Stok devir hızı = yıllık satışların maliyeti / ortalama stok. Devir hızı 8'in altındaki ürün gruplarını gözden geçirin. Stoktan 15 gün düşürmek, 12 milyon ₺ cirolu bir bayide yaklaşık 493.000 ₺ nakit serbest bırakır. Aylık yüzde 3,5 finansman maliyetiyle bu, yılda yaklaşık 207.000 ₺ tasarruf demektir.
Sonuç
Marjı artırmak zordur; nakit döngüsünü kısaltmak ise kendi elinizdedir. Bayit marj hesaplayıcısı, vade ve finansman maliyetini fiyata dahil ederek doğru satış fiyatını bulmanıza yardımcı olur.
Küçük bir uygulama planı
Önümüzdeki 30 gün için üç iş belirleyin: stok listenizi devir hızına göre A/B/C olarak ayırın, 60 günü aşan alacaklar için tahsilat takvimi çıkarın ve distribütör vadelerinizi gözden geçirin. Aylık bir toplantıda bu üç göstergeyi izlemek, nakit sıkışıklığı yaşamadan büyümenizi sağlar.